Kış Gündönümü — Yule & Yalda Gecesi

Kış Gündönümü, yılın en uzun gecesinin ve en kısa gündüzünün yaşandığı, astronomik kışın resmi başlangıcını işaret eden ve Dünyanın kuzey yarımküresinin Güneşten en uzak açıda eğildiği anı simgeleyen kadim bir kozmik eşiktir. 21 Aralıkta gerçekleşen bu gün, Türkiyede yaklaşık 9 saat 8 dakikayla yılın en kısa günüdür; gece ise 14 saat 52 dakikaya ulaşır.

Antik dönemden bu yana pek çok uygarlık Kış Gündönümünü yeniden doğuşun simgesi olarak kutlamıştır. Stonehengein ana ekseninin tam olarak kış gündönümündeki gün batımını gösterecek şekilde hizalandığı bilinmektedir. Mısırda bu gece Ranın ölümden diriliş gecesiydi. İran ve Türk kültüründe "Yalda Gecesi" olarak bilinir: Zerdüştlük geleneğine dayanan bu gecede aileler bir araya gelir, nar ve karpuz yer, Hafız Divanından şiirler okur ve en uzun geceyi birlikte geçirerek ışığın dönüşünü kutlar.

Keltik Drüid geleneğinde Yule töreni yapılır: Bir meşe kütüğü ateşe verilir ve bu ateş yılın geri kalanı boyunca söndürülmeden korunur; bu, güveni, sürekliliği ve yaşam ısısını simgeler. Kuzey Avrupa Viking geleneğinde ise bu gece Odinin yeryüzünde dolaştığına inanılır; bugünkü Noel geleneğinin kökleri büyük ölçüde bu Yule törenlerine uzanmaktadır.